Ülkemizde plastik kartların kullanımı her gün yaygınlaşarak artmaktadır. 2011 yılı başı itibarı ile 47 milyon adet kredi kartı bulunmaktadır. Bu kredi kartları ile 2010 yılında 234 milyon TL’lik alış veriş yapılmıştır. Kartların birçok yararları vardır, fakat bunun yanı sıra kullanırken dikkatli olunmaz ise çok sayıda bireyin hayatını da karattığını yine basından öğrenmekteyiz. Bizler de kart mağduru olmamak için aşağıda dikkat edilen şu hususlara dikkat etmeliyiz.

Kart sahiplerinin kartlarını ve bunlara ait şifreleri güvenli bir şekilde koruması ve başkaları tarafından kullanılmasına engel olacak tedbirleri alması gerekir. Kartı tüm bu önlemlere rağmen kaybolmuş veya çalınmış hamil ise bu durumu derhal kartı çıkaran kuruluşa bildirmesi gerekir. Kredi kartının kaybolduğu veya çalındığı durumlarda, bildirimde bulunulması gereken yerlerin telefon numaralarının önceden öğrenilmesi ve her zaman ulaşılabilecek bir yere not edilmesi büyük önem taşımaktadır. Kart hamili, kartın çalındığını veya kaybedildiğini fark ettiği an, hiç vakit kaybetmeden bu numaraları arayarak kartı kullanıma kapatmalıdır.

Kredi kartı ile POS makinelerinde ödeme yapıldıktan sonra kartın geri alındığı mutlaka kontrol edilmelidir.

Kredi kartı şifresinin kolaylıkla tahmin edebilecek ya da öğrenebilecek doğum tarihi, telefon numarası ve ardışık numaralar vb. olmamasına dikkat edilmelidir.

Kart hamilinin birden fazla kredi kartı olması durumunda her bir kart için ayrı şifre edinmelidir.

Kart çıkaran kuruluş ya da satış görevlileri hiçbir zaman güvenlik bilgilerini ve şifreyi talep etmeyecektir. Kredi kartı şifresi (PIN kodu) iş yeri satış görevlisi de dâhil olmak üzere kimseyle paylaşılmamalıdır.

Kart çıkaran kuruluşun kredi kartı şifresini posta aracılığıyla göndermesi durumunda, şifre ezberlenmeli ve şifrenin yazılı olduğu belge imha edilmelidir.

Kredi kartı ile işlem yapılırken kartın yakınında bulunulmalı ve işlem yapılırken kartın kopyalanması riskine karşılık kart izlenmelidir. Kredi kartı şifresini unutunca, ilgili kart çıkaran kuruluşu arayarak yeni şifre istenmelidir.

Hesap özetleri, kredi kartı başvuruları veya kopyaları, sigorta formları, vadesi dolmuş kart ve kredi teklifleri, ATM makbuzları ve slipler gibi kişisel bilgi içeren evrakları çöp kutusuna atmadan önce okunamaz şekilde yırtarak, kullanılamayacak hale getirilmelidir. Ayrıca evde kişisel bilgiler içeren evrakların ve dokümanların açıkta bırakılmaması gerekir.

Kullanılan şifre her ne olursa olsun hiç kimse ile (kart çıkaran kuruluş personeli dâhil) paylaşılmamalıdır. Şifre kesinlikle yazılı olarak saklanmamalıdır, ayrıca kartın üzerine ya da başka bir yere yazılmamalıdır. Kart arkasına, cüzdandaki not kâğıdına veya herhangi bir yere şifre kesinlikle yazılmamalıdır. Aynı şekilde kart numarası ve diğer özlük bilgileri kimseye verilmemelidir.

Kart sahibi müşteriler, kredi kartı bilgilerini güvenli olmayan yollarla satış yapan firmalara vermemeli, posta ya da telefon aracılığıyla satış yapan firmalardan alışveriş yapılırken firmanın güvenilir olmasına dikkat edilmelidir.

Dağıtım firmaları ile teslim edilen kartın ardından kendisini kurye görevlisi olarak tanıtan kişiye, her ne gerekçe ile olursa olsun, teslim alınan kart geri verilmemeli.

Yrd. Doç. Dr. Ferudun KAYA

Öğretim Üyesi

Bankacılık ve Finansman